Jest mechanizmem obrazującym i wspomagającym proces planowania produkcji. Mechanizm ten tworzy wykres Gantta oraz próbuje (korzystając z wbudowanych algorytmów) rozmieścić je w odpowiedniej (umożliwiającej zakończenie prac w terminie) kolejności.

Moduł harmonogramowania można traktować jako czarną skrzynkę, do której dostarczane są następujące dane:

 – lista operacji do wykonania

 – lista dostępnych stanowisk / maszyn

 – proces technologiczny wymuszający kolejność wykonywania operacji (na przykład: budując szafę najpierw musimy wyciąć i polakierować drzwi i ścianki, następnie zmontować całość, przyczepić dodatki, np uchwyty i na koniec zapakować)

 – opcjonalną listę operatorów, którzy są w stanie obsługiwać zadane stanowiska / maszyny

 – opcjonalną listę dodatkowych zasobów (na przykład: mamy tylko jeden zestaw wierteł, ale trzy wiertarki) potrzebnych do wykonania danej operacji

 – informację o planach pracy operatorów (zmiany, urlopy) i maszyn (przerwy techniczne, awarie)

 – dane dodatkowe: przydzielone priorytety dla operacji lub całych zadań, terminy i tolerancje dla ich przekroczeń

 

Na wyjściu dostajemy harmonogram prac – informację, w jakiej kolejności należy wykonywać operacje (kiedy zaczać, na którym stanowisku, itp) w postaci wykresu Gantta. Obliczenia mogą przebiegać w pełni automatycznie lub być wspomagane przez operatora.

 

W przypadku obliczeń automatycznych, moduł w kilkunastu przebiegach stara się tak rozłożyć zadania, by jak najmniej terminów zostało przekroczonych. Każdy przebieg składa się z następujących faz:

 – dodanie do harmonogramu informacji o przerwach w pracy maszyn, godzinach pracy operatorów itp

 – naniesienie na harmonogram operacji, których początek wyznaczył ręcznie operator, lub których realizacja już została rozpoczęta i nie powinna być przerwana

 – naniesienie na harmonogram zadań, o których operator powiedział, że koniecznie muszą się zakończyć przed wskazanym terminem; odbywa się to przez zaplanowanie wykonania ostatniej operacji w zadaniu tak, by “na styk” zdążyć przed terminem, a następnie na iteracyjnym rozpatrzeniu poprzedników tego zadania tak, by ostatni z nich zakończył się nie później niż przed rozpoczęciem ostatniego. De facto oznacza to przejście po zadaniach tak oznaczonych od prawej strony wykresu i naniesienie ich w pierwszym wolnym miejscu (stąd nazwa – zadania “od prawej”)

 – kolejno naniesienie pozostałych operacji – “od lewej strony” wykresu szukamy wolnych miejsc i próbujemy wstawić w nie kolejne operacje; dla każdej operacji jest wyliczana tzw. funkcja oceny, która decyduje jak bardzo pilne jest wykonanie danej operacji w rozpatrywanym momencie czasowym; na wartość tej funkcji wpływa między innymi:

    * planowany czas trwania operacji

    * czas pozostały do upłynięcia terminu zadania

    * stopień zrównoleglenia (na ilu innych maszynach ta operacja może być wykonywana)

    * priorytet nadany przez operatora

    * ile jeszcze operacji pozostało do wykonania w ramach zadania

 

W każdym przebiegu program używa nieco innych kryteriów wyboru operacji. W ten sposób generowane są różne warianty rozmieszczenia operacji na wykresie.

 

Po naniesieniu na harmonogram wszystkich operacji, dokonywana jest ocena wygenerowanego rozwiązania. Na wartość oceny wpływają następujące parametry:

 – czy wszystkie operacje zostały wykonane w terminie

 – o ile ewentualnie zostały przekroczone terminy

 – czy przekroczenie terminu mieści się w zadanej przez operatora tolerancji

 – na ile obciążenie maszyn jest równomierne

  Na koniec spośród wszystkich przebiegów wybierany jest ten harmonogram, który został najlepiej oceniony. Następnie operator ma możliwość wprowadzenia własnych zmian.

 W przypadku, gdy program nie jest w stanie znaleźć rozwiązania, operacje są układane do momentu napotkania problemu, po czym operator jest proszony o wprowadzenie zmian w tym fragmencie harmonogramu. Po pomyślnym rozwiązaniu problemu generowanie rozwiązania jest kontynuowane.

 Kolejne uruchomienie modułu na już wygenerowanych danych spowoduje rozszerzenie istniejącego harmonogramu o nowe operacje. Program będzie starał się zachować istniejący układ operacji – ale jeśli stwierdzi, że jest to niewykonalne, zaproponuje operatorowi wprowadzenie zmian do już istniejącej części harmonogramu.

Operator może w dowolnym momencie wymusić wykonanie zadanej operacji na konkretnej maszynie od konkretnej godziny. Należy się jednak liczyć z tym, że tego typu warunki mogą utrudnić lub nawet uniemożliwić znalezienie rozwiązania.

Aby korzystać z harmonogramowania należy zaznaczyć odpowiednią opcję w konfiguracji (Program -> Systemowe -> Konfiguracja -> Ekran zleceń konfiguracja -> opcja Włącz mechanizm harmonogramowania) oraz należy skonfigurować produkt (wypełniając pola Tj, Tkw itd.).

Żeby przejść do ekranu harmonogramowania musimy w pierwszej kolejności wykonać bilansowanie, a następnie kliknąć PPM (prawym przyciskiem myszy) na kolumnie zaopatrzenia i wybrać pozycję harmonogramowanie.

Rys. 95 Podgląd harmonogramowania.

Ekran harmonogramowania przedstawia za pomocą diagramu Ganta szacunkowy (na podstawie danych wprowadzonych w opisie produktu algorytm pozycjonuje maszyny i zadania) czas wykonania poszczególnych zleceń.

Aplikacja sama proponuje kolejność wykonywania poszczególnych zadań, ale nic nie stoi na przeszkodzie by użytkownik (przy pomocy myszy) przeprojektował diagram.

Każde zlecenie reprezentowane jest przez prostokąt o określonej barwie (kilka prostokątów o te samej barwie oznacza jedno zlecenie wykonywane na kilku maszynach).

Klikając PPM na zleceniu (prostokącie) możemy zobaczyć status:

Rys. 96 Status zlecenia.

, na którym widzimy podstawowe informacje na temat danego podzlecenia, albo możemy wybrać Info o zleceniu:

Rys. 97 Info o zleceniu.

, które zawiera bardziej szczegółowy zbiór informacji o danym podzleceniu (więcej informacji na temat tego ekranu znajduję się w podrozdziale Zlecenia, w części Info o zleceniu).

Z lewej strony ekranu mamy wypisane maszyny dostępne w systemie.

Pasek narzędziowy (znajdujący się w dole ekranu) jest podzielony na dwie części, w górnej mamy wyświetlane następujące informację:

• Tryb szeregowania

• Czas (wyświetla datę wraz z godziną w miejscu wskazywanym przez kursor myszy)

• Wybrana operacja (nr zlecenia)

W dolnej części możemy:

• wybrać datę początkową

• klikając w przycisk Zajętość:

Rys. 98 Zajętość.

, na którym w sposób graficzny prezentowana jest informacja na temat wykorzystania poszczególnych maszyn, możemy filtrować (zmienić domyślne ustawienia filtrowania) te informację klikając w przycisk Filtr:

Rys. 99 Ustawienia filtrowania.

• przycisk Cofnij służy do cofania zmian

• przycisk Filtr otworzy ekran filtrowania (analogiczny jak na Rys. Ustawienia filtrowania)

• przycisk Opcje otworzy okno:

Rys. 100 Opcje harmonogramowania.

• Poprzednie szeregowanie – w przypadku dodania nowego zlecenia:

  • Zachowaj (nie będą wprowadzana zmiany w dotychczasowym harmonogramie zadań)

  • Zastąp ( zostanie wyliczony nowy harmonogram)

  • Spróbuj zachować (zostanie wyliczony nowy harmonogram, który będzie starał się zachować harmonogram dotychczasowych zleceń w nie zmienionej postaci)

• Liczba iteracji – oznacza ile razy program przeliczy algorytmy w poszukiwaniu optymalnego rozkładu zleceń na harmonogramie:

  • Maksymalna możliwa

  • Ustalona ilość

• Odstępy – odległości pomiędzy:

  • Odstęp poziomy (zadaniami)

  • Odstęp pionowy (wierszami)

• Siatka

  • czy rysować linie poziome i/lub pionowe

  • ustalamy wysokość wiersza

• Siatka

  • wybieramy jedną z jednostek czasu tzn. Co oznacza jedna kolumna: dzień, tydzień czy miesiąc – w zależności od typowego dla danej dziedziny cyklu produkcji

  • dalej ustalamy, ile takich jednostek jest widocznych jednocześnie na całej szerokości okna

  • bywa, że chcemy jednostkę podzielić na mniejsze (np. dzień na zmiany)

• Tytuł pierwszej kolumny

  • pozwala uczynić ekran bardziej zrozumiałym w danej organizacji (branży)